WCM.frl - kennis is gereedschap

voor elke uitdaging is er een tool

JIT

Just in time (JIT) is een logistieke methode voor voorraadbeheersing behorend tot lean manufacturing dat is ontstaan in Japan.
 Het betekent "precies op tijd" leveren wat de klant of ketenpartner nodig heeft.
De bedoeling hierachter is om levering en productie zodanig op elkaar af te stemmen 
dat er nauwelijks tot geen voorraden in een bedrijf nodig zijn. 
De leveringen gebeuren precies op tijd, dus er hoeft niets te worden opgeslagen. 
Dit zorgt uiteindelijk voor het wegvallen van de voorraadkosten en alle andere daar bij optredende kosten.
Bij JIT draait het om het beperken van organisatiekosten, vooral in het primaire bedrijfsproces. 
Het is een onderdeel van Kaizen: dat is Japans voor "voortdurende verbeteren".

Definities van Just-In-Time

Onder "jit" (met kleine letters) wordt bedoeld: het produceren en leveren van de minimaal benodigde hoeveelheden op een zo laat mogelijk tijdstip.
Onder "JIT" (met hoofdletters) wordt bedoeld: Iedere vorm van verspilling voorkomen. 
Alles wat er meer is aan materiaal, machines en mankracht zijn immers onnodige kosten.
"jit" kan gezien worden als een onderdeel van "JIT". 
Dat komt doordat het zo laat mogelijk leveren en produceren van producten geld bespaart. 
Dat komt hoofdzakelijk doordat voorraden beperkt kunnen worden. 
Voorraden kosten geld door de factoren van de 3 r's: risico, ruimte en rente.
Je loopt risico doordat er tijdens de opslag (voorraad) iets kan gebeuren met het product en doordat het onzeker kan zijn of het product ook daadwerkelijk verkocht gaat worden.
De ruimte om voorraden op te slaan kost geld in de vorm van huur of bouwkosten en in de vorm van onderhoud en medewerkers. 
Er zijn mensen nodig om de opslag netjes te houden en alles op zijn plaats te zetten of er juist vanaf te halen.
De factor rente heeft te maken heeft met de geld dat onder de voorraad zit. 
Het geld had ook geïnvesteerd kunnen worden en op die manier rente kunnen opleveren.
JIT richt zich op het primaire proces (core business ).
Het primaire proces kan geoptimaliseerd worden, zodat het proces storingsvrij verloopt 
met kleine productiegroottes en zonder fluctuerende bewerkingstijden. 
Het draait bij JIT om het continu streven naar verbeteringen. 
Continu is belangrijk omdat een organisatie uit dient te gaan van de vraag vanuit de markt en deze ontwikkeld zich sterk op het gebied van:

-          een steeds grotere productdiversiteit (voorbeeld: er zijn nu veel meer soorten televisies dan 30 jaar geleden);
-          een kortere productlevenscyclus (voorbeeld: een mobieltje van 4 jaar oud is echt niet hip meer);
-          hogere kwaliteitseisen;
-          grotere internationale concurrentie.

Oorsprong van JIT
Toyota in Japan is de eerste toepassing van het JIT-concept.
Dit concept is juist in Japan ontstaan, doordat het een zeer dicht bevolkt land is 
waar spaarzaam omgesprongen dient te worden met de beperkte natuurlijke grondstoffen. 
Veel grondstoffen moeten geïmporteerd worden en om dit te kunnen bekostigen 
moeten bedrijven uit Japan tegen concurrerende prijzen kunnen produceren. 
Om dit te kunnen bewerkstellen hebben de Japanners westerse theorieën bestudeerd en verfijnd. 
JIT heeft zijn oorsprong  in een productiebedrijf, maar kan overal toegepast worden, 
doordat het gaat om het elimineren van verspillingen. 
Dat kunnen ook tijdverspillingen zijn op kantoor, zoals het dubbel invoeren van gegevens in verschillende computerprogramma's op kantoor. 
De invoer van ERP software helpt dus ook om het achterliggende doel van JIT te bereiken.

De JIT filosofie
De basis van de JIT filosofie is het dat als een bedrijf wil blijven bestaan het moet voldoen aan de steeds wisselende eisen vanuit de markt en dat een bedrijf zich moet onderscheiden van concurrenten. 
Een bedrijf moet continu streven naar een hogere flexibiliteit, hogere kwaliteit en lagere kosten. 
Vanuit deze hoofddoelstellingen ontstaan subdoelstellingen, zoals:
korte doorlooptijden (zero leadtime): lange doorlooptijden zorgen ervoor dat een bedrijf minder flexibel is 
en maakt een bedrijf afhankelijker van de vraagvoorspelling. 
Daarnaast geldt: tijd=geld. Wanneer de doorlooptijden korter worden kan op een dag meer geproduceerd worden 
en kunnen de kosten van bijvoorbeeld de werknemers verdeeld worden over meer producten. 
Ofwel je hebt een lagere kostprijs en je kan bij een gelijkblijvende vraagprijs, meer winst maken.
lage voorraden (zero inventories): waarom voorraden onnodig geld kosten is bij de definitie van JIT al toegelicht. 
Voorraden zijn echter ook ongewenst, omdat ze de daadwerkelijke problemen verbloemen, 
omdat voorraden als een buffer dienen voor gemaakte fouten. 
Bij JIT draait het er om dat men de werkelijke problemen aanpakt waardoor buffers niet meer nodig zijn.
nul-fouten productie (zero defects): bij JIT wordt er geen uitval geaccepteerd: een bedrijf moet er naar streven dat het proces zo ingericht is dat alles in één keer goed gaat. 
Daarbij gaat het om het gehele bedrijfsproces, niet alleen om de productie.

jit01a