WCM.frl - kennis is gereedschap

voor elke uitdaging is er een tool

Poka Yoke

Poka Yoke is Japans voor Mistake Proofing. 
Dit is dan weer Engels voor fouten voorkomen. 

Poka Yoke is in de jaren zestig ontwikkeld door Shigeo Shingo die een ingenieur van Toyota was. 
Hij staat ook bekend als de man achter Zero Quality Control. 
Hij gebruikte Poka Yoke technieken in combinatie met een controle van bronmaterialen om defecten te voorkomen. 
Kwaliteitscontrole is achteraf dan niet meer noodzakelijk.

Poka Yoke gaat over maatregelen die voorkomen dat er fouten worden gemaakt en wordt daarom veel gehanteerd in Lean transformatie
Het leuke aan Poka Yoke is dat de oplossingen vaak eenvoudig, goedkoop en doeltreffend zijn. 
Ze kunnen opgenomen zijn in het ontwerp van een product of in een processtap.

Toepassingen zijn vaak even simpel als geniaal. 
- telefoontoestellen bevatten een sim-kaart die je maar op een manier in je toestel kunt doen. 
Scheelt een hoop moeite. 
- Grote ladekasten waarvan maar één lade tegelijkertijd open kan staan. 
Staan er meer open, dan kan de ladekast namelijk omvallen. 
- Een voorbeeld van Poka Yoke toegepast in een proces is bijvoorbeeld de fabricage van een product 
waar zes onderdeeltjes aan bevestigd moeten worden. 
Het is natuurlijk mogelijk om na assemblage de producten te controleren. 
Echter, als de zes onderdeeltjes worden aangeleverd in bakjes waar zes vakjes zitten met in elk vakje een onderdeel, 
dan ziet de operator in één oogopslag of hij voor assemblage alle delen heeft en na assemblage of hij ze ook allemaal heeft gebruikt. 
- Een ander voorbeeld is een machine waarmee delen uit een staalplaat gestanst worden. 
Om te voorkomen dat een operator met zijn hand erin komt en deze wordt afgehakt, 
moet deze twee knoppen indrukken waar hij beide handen moet gebruiken. 
Niet alleen op fysieke producten of productieprocessen kan Poka Yoke worden toegepast. 
Een uitvraagboom bij een helpdesk is bijvoorbeeld een maatregel om te voorkomen dat een foute diagnose wordt gemaakt. 
Electronische formulieren hebben vaak een functie dat ervoor zorgt dat wat ingevuld wordt ook de juiste vorm heeft. 
Er wordt bijvoorbeeld een foutmelding gegeven als een postcode niet uit vier cijfers en twee letters bestaat. 
Daarnaast kan men zo'n formulier niet verzenden als niet alle verplichte velden ingevuld zijn.
  
Hieronder een paar voorbeelden van Poka Yoke in beeld:

poka yoke 1

poka yoke 9
    
De laatste kan iedereen toepassen die 'smorgens z'n mobieltje vergeet